أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

530

قانون ( فارسى )

پايين آور تا در جاى اوّليهء خود جاى مىگيرد . اگر آسيب‌ديده بچه باشد ، شايد آسان‌تر اين كار را انجام دهى . تنها با انگشت وسطى سر بازو را راست كنى و با همان دست دررفته را بكشى و به جاى طبيعى خود بنشانى . اگر دررفتگى سر بالايى بازو در بدن نرم نيست و بلكه زبر و زمخت است ، جا آوردن آن دستورات ويژه‌اى دارد كه از اين قرار است : 1 - طبيب شكسته‌بند پايش را چنان در طرف آسيب‌ديده بگذارد كه پاشنه‌اش درست در نزديكى سر بازو قرار گيرد . و يا به جاى پاشنه پا چيزى كره‌اى مانند توپ بازى - خشك يا چرب شده - در آن نزديكى سر استخوان بازو قرار دهد . اين توپ مانند به جاى پاشنه هنگامى مورد نياز است كه جاى دررفته ورم كرده باشد . توپ مانند را در نزديك سر دررفتهء استخوان بالايى بازو نگهدارد و بر آن بچسباند . بايد وقت اينجا آوردن و اجراى علاج بيمار بر پشت بخوابد و راست دراز كشيده باشد . شكسته‌بند با هر دو دست دررفته را مستقيم بكشد ، چنان كه پندارى مىخواهد آن را به كلى از شانه بركند . آنگاه با دستى آهسته و كم‌كم سر دررفته را به سوى گودى جايش گرايش دهد تا به جاى خود بازگردد . اين روش از هر روش ديگرى بهتر و سبك‌تر و آسان‌تر است . 2 - بايد مردى نيرومند و قدبلندتر از شخص آسيب‌ديده را پيدا كرد ، دو دستش را زير بغل بيمار بگيرد و او را از زمين بلند كند و بيمار به حالتى درآيد كه شانه و دوشش آويزان شود و دستها را به سوى شكم فروهلد . اگر بيمار سبك‌وزن باشد سنگينى زيادى بر دست بردارنده‌اش وارد نمىآيد . اما اگر بيمار از آن سنگين‌وزنها است كه اين بار گران و اين آويزگى را كسى تحمل نمىكند و يا چنين كسى پيدا نمىشود كه اين بار را بلند كند و آويزه نگهدارد ، بايد از ستون بر زمين كوفته و جا داده استفاده كرد . توپ‌بازى ماننده‌اى را در اندازه‌اى كه در زير بغل جاى گيرد ، بر سر ستونك قرار ده ! توپ‌مانند از لته‌هاى پارچه و يا از پوست باشد و ستون چنان قوى انتخاب شود كه بتواند كار مرد تنومند قدبلند را انجام دهد . به همان ترتيب اولى كه ذكر شد زير بغل بيمار بر آن توپ‌ماننده قرار گيرد و بيمار در بالاى ستون به حالت آويزان و دست به سوى شكم فروهشته بماند . امّا در هر حال اگر بردارندهء بيمار مرد باشد ، براى جابه‌جا كردن و حالت آويزگى بهتر است . در هر دو حالت چه بيمار بر دوش مرد قدبلند سوار باشد يا بر ستون كذايى ، بايد شكسته‌بند از عقب دستش را دراز كند و عمل به جا آوردن را چنان كه در نوع اولى شرح داديم انجام دهد . اگر جا آوردن با مشكلاتى روبرو شد و يا علاج به تأخير افتاده بود ، شايد به كار بردن وسايل نيرومندتر مورد نياز باشد و لازم شود كه قبلا داروهاى پاشيدنى ضرورى و حمام رفتن و امثال آن را اعمال كرد . 3 - ابزارى از قبيل چوب‌دستى كلفت و به طول استخوان بازو را آورده ، توپ‌مانندهء نام برده را بر سر آن ببند ! مردى زورمند چوب‌دستى را كه توپ در سر آن قرار دارد در زير بغل بيمار قرار دهد و با قوت تمام زير بغل بيمار را بلند كند . و يا مرد نيرومند زير بغل بيمار را با دست خود بلند